Lật tẩy các mánh khóe buôn đồ trang sức giả

Những thanh kim loại không có giá trị gì qua bàn tay phù phép của các gian thương đã trở thành một món trang sức trông cực bắt mắt. Người mua chỉ thấy nữ trang đẹp, rẻ là mua, không ai cần biết đến nguồn gốc, xuất xứ của những sản phẩm đó, không cần biết chúng là trang sức thật hay trang sức giả

Công nghệ làm đồ trang sức giả

Xi và mạ là hai công thức gia truyền của những người chuyên làm đồ trang sức giả. Tùy từng đối tượng mà họ muốn nhắm tới, sẽ có sự lựa chọn làm giả khác nhau. Thông thường mạ vàng sẽ tốn nhiều thời gian và công sức hơn xi nên để hướng tới các đối tượng có một chút kinh nghiệm nhìn hàng giả. Còn đối với những người chưa từng mua trang sức bao giờ, "gà mờ" thì chỉ cần xi vàng lên kim loại đã đủ đánh lừa trọn vẹn.

Là thợ kim hoàn lâu năm đã va vấp rất nhiều về đồ trang sức giả sử dụng công nghệ si – mạ, anh Bình  (ở quận Cầu giấy, Hà Nội) cho biết, sử dụng si vàng, si bạc sẽ dễ phát hiện. Vì lớp si mỏng nên dễ nhận biết, những người ít kinh nghiệm đôi khi bất cẩn vẫn “dính” như thường.

Xem thêm: Chất lượng nào cho trang sức 50.000đ/1kg

Còn vàng, bạc mạ mà dày, không kiểm tra kỹ cũng khó phát hiện là đồ trang sức đó bị làm giả Mạ có thể làm theo nhiều cách, vàng vẫn thường được sử dụng nhiều hơn, vì có giá trị cao hơn. Mạ vàng lên kim loại không có giá trị, mạ vàng lên bạc, mạ vàng thấp tuổi thành vàng cao tuổi, mạ giả vàng trắng.
Một số cơ sở chuyên si mạ vẫn làm ăn phát đạt từ trước tới nay vì tham vọng buôn trang sức giả chưa bao giờ có dấu hiệu dừng lại.

Vỏ đạn được si bạc không khác gì bạc thật.

Theo giá chung của những người làm ăn trong nghề với nhau, giá cho một lần si không kể trang sức bao nhiêu chỉ sẽ nằm trong khoảng vài chục đổ lại và có thể lấy ngay lập tức. Mạ thì khác, gá cứng hơn vì có giá trị hơn, giá một lần mạ vàng 5 chỉ khoảng 250.000 đồng, thời gian lâu hơn, khoảng 30 phút đến 1 tiếng.

Ngoài ra, các cơ sở này cũng bán hóa chất si, giá một lít dung dịch hóa chất để si là 1.800.000 đồng, si vàng hay si bạc đều có cùng giá này. Tuy nhiên, với hóa chất để mạ thì lại khác.
Nếu bạn thử hỏi mua công thức, bí quyết thì sẽ chẳng ai bán cho bạn cả cho dù với cái giá cao. Bởi chính họ cũng là người ăn cắp công thức từ cac doanh nghiệp sản xuất kinh doanh trang sức lớn nên muốn giữ độc quyền công thức riêng, cũng một phần vì sợ lan truyền nhiều quá sẽ bị quy trách nhiệm.

Cũng theo anh Hoàng, đồ mạ giả mà người mua vẫn gặp phải là người biết nghề tự làm. Vì giá thành mạ khá cao, họ có công thức trong tay sẽ kín hơn, chi phí nhỏ hơn. Si thì có thể tự làm được, hóa chất si rất dễ mua, một lít dung dịch có thể sử dụng cho cả hàng nghìn sản phẩm đồ trang sức thông thường.

Cách si cũng rất đơn giản, kể cả người không có nghề, chưa làm bao giờ, chỉ cần nhìn qua 1-2 lần cũng làm được. Đồ nghề chỉ cần một bộ điều chỉnh dòng điện loại nhỏ, hai cốc thủy tinh để đựng dung dịch hóa chất. Khó hơn hai cách làm giả trên là làm sai trọng lượng thực. Các loại kiềng bày bán trên thị trường hiện nay là đều do các công ty lớn làm ra. Ở khu vực phía bắc, kiềng làm bằng vàng và rỗng bên trong.

Phương pháp đúc rỗng bên trong rất khó, phải làm bằng máy, nếu làm thủ công rất dễ hỏng, mất rất nhiều thời gian, thợ lành nghề vẫn có thể làm được nhưng rất ít. Kiềng vàng được làm từ vàng ta, có độ dẻo, dễ dát mỏng, bên trong kiềng được nhồi si để giúp kiềng cứng không bị méo móp.

Nếu là hàng của công ty, các cơ sở có uy tín lâu năm sẽ có kí hiệu riêng. Người có nghề thường cố tình làm sai trọng lượng, làm giả kí hiệu, chủ yếu là làm tăng trọng lượng để bán trục lợi. Nhưng những sản phẩm này cũng dễ kiểm tra, chỉ cần nấu chảy ra và cân lại là biết trọng lượng thật của nó ngay.

Lật tẩy hàng giả không hề khó

Những người thợ kim hoàn lâu năm đã chia sẽ rằng, công thức làm giả thì chỉ có một nên chúng xoay đi xoay lại cũng chỉ có công thức đó. Nên qua một vài chi tiết đặc thù ta có thể nhận diện ngay hàng giả và thật trong tích tắc.

Khi các cửa hàng mua vàng, bạc, muốn “chắc ăn”, sau khi kiểm bằng mắt, bằng tay, phải kiểm tra bằng các dụng cụ và các phương pháp trong nghề, kiểm tra bằng axít chuyên dụng, khò bằng lửa nấu chảy ra, đo bằng máy quang phổ.

Kiểm tra căn bản bằng axít đối với vàng do dựa vào yếu tố là vàng và bạch kim không phản ứng với axít nitric (HNO3) tinh chất, nhưng lại phản ứng với dung dịch cường toan (agua regina), là một hợp chất của HNO3 và axít clohydric (HCl).

Cốc dung dịch axít bên trái dùng si vàng trắng, cốc dung dịch bên phải dùng si vàng ta.

Kiểm tra bằng axít tin cậy hơn các phương pháp trên. Chi phí kiểm tra bằng axít lại rẻ, người mua có thể phân biệt vàng giả với vàng 14K và vàng cao tuổi hơn, chỉ với sự trợ giúp của một lọ dung dịch thử 14K (khoảng vài chục ngàn đồng, lọ bằng plastic chịu được axít, nắp chặt kín khí, không trào, không thể bị vỡ).

Nhỏ một giọt nhỏ axít lên một điểm trên món đồ muốn thử. Nếu giọt axít sủi bọt và kêu xì xì thì vật thử không phải là vàng hay bạch kim. Nếu mẫu thử là vàng 10K hoặc thấp hơn, thì giọt axít để lại vết ố màu nâu.

Dùng giấy thấm trắng để lau vật thử và quan sát vết ố, màu lục hay nâu trên giấy đôi khi lại dễ thấy hơn. Cần phải nhớ, màu ố của các kim loại là khác nhau. Nếu là vàng, cách tốt nhất vẫn là thử bằng lửa, dùng khò đốt đến khi vàng chảy ra, vừa kiểm tra được trọng lượng thực vừa kiểm tra được độ tuổi của vàng.

Cũng giống như bất kì nạn hàng giả hàng nhái nào khác, trang sức giả phát cũng phát triển theo quy tắc có cầu mới có cung. Chính những người ham rẻ trước mắt là người tiếp tay cho trang sức giả có cơ hội phát triển. Hãy thay đổi ngay chính nhận thức của mỗi người để nhanh chóng chấm dứt tình trạng trên.